نكته‌هاى آموزندهء اين سرگذشت با اين كه يهود خود را پيشرو قافلهء توحيد مىداند ، اين داستان در ميان آنان معروف است و در تورات فعلى آنان موجود نيست و در ميان كتاب‌هاى آسمانى فقط قرآن متكفّل بيان آن شده است . از اين لحاظ برخى از نكته‌هاى آموزندهء اين داستان را - كه هدف قرآن از بيان سرگذشت انبيا نيز همان نكته‌ها است - يادآور مىشويم : 1 . اين داستان گواه استوار بر رشادت و شجاعت فوق العادهء حضرت خليل الرحمن است . تصميم ابراهيم ، راجع به شكستن بت‌ها و ويران كردن مظاهر و وسايل شرك ، چيزى نبود كه براى نمروديان مخفى مانده باشد ، زيرا او با نكوهش و بدگويىهاى خود ، كمال تنفر و انزجار خويش را از بت‌پرستى ابراز داشته بود و به طور واضح و آشكار مىگفت : اگر دست از عمل ننگين خود برنداريد ، دربارهء آن‌ها تصميم خواهم گرفت . وى روزى كه مردم عازم صحرا شدند ، آشكارا گفت : « در غياب شما دربارهء آن‌ها فكرى خواهم كرد » . « 1 » امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : نهضت و مبارزه يك موحّد ، در برابر صفوف فشردهء كافران كه آمار آنان بيش از چند هزار نفر بود ؛ گواه زنده بر كمال شجاعت و ثبات قدم ابراهيم است ، كه در راه اعتلاى كلمهء توحيد و تحكيم مبانى يكتاپرستى ، از هيچ پيشامدى ترس و بيم نداشته است . « 2 » 2 . ضربه‌هاى شكنندهء ابراهيم ، اگر چه به صورت ظاهر يك قيام مسلحانه و خصمانه بود ؛ قيافهء واقعى اين نهضت چنان كه از گفتار ابراهيم با هيئت دادرسان استفاده مىشود ، فقط جنبهء تبليغاتى داشت ، زيرا وى آخرين چاره را براى بيدار كردن عقل و فطرت خفتهء آن‌ها اين ديد كه تمام بت‌ها را بشكند و بزرگ‌تر از همه را سالم نگاه دارد و تبر را بر دوش او قرار دهد ، تا آنان در ريشه و علل اين مطالب تحقيق

--> ( 1 ) . وَ تَاللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصْنامَكُمْ بَعْدَ أَنْ تُوَلُّوا مُدْبِرِينَ « انبياء ( 21 ) آيه 57 » . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 5 ، ص 130 .